Spis tematów / Społeczeństwo i trendy

Jak jemy: zmiany nawyków żywieniowych Polaków

Opublikowano 29 października 2026

Na początku lat 2000. badania pokazywały, że Polacy coraz rzadziej jedzą w barach mlecznych i budkach, a częściej w domu. Dziś zmiany idą w innych kierunkach: więcej jedzenia z dostawą i na mieście, mniej pieczywa i ziemniaków, a mięso wciąż w centrum talerza.

Co i ile jemy

Według danych GUS o spożyciu na mieszkańca w 2025 roku:

Spożycie mięsa rośnie od co najmniej 2010 roku, a warzyw jemy mniej więcej tyle samo co dwie dekady temu. W dłuższym okresie wyraźnie spada spożycie pieczywa i ziemniaków, dawniej podstawy polskiej diety.

Dwa źródła, dwa obrazy

GUS publikuje dane o jedzeniu z dwóch różnych badań i łatwo je pomylić:

• bilans spożycia (dostawy na rynek krajowy w przeliczeniu na mieszkańca): obejmuje całą żywność, także zjedzoną w restauracjach, stołówkach i zmarnowaną,
• budżety gospodarstw domowych: pokazują, ile jedzenia kupują i zużywają gospodarstwa w domu.

Z budżetów domowych wynika, że ilość jedzenia spożywanego w domu na osobę miesięcznie spada od lat. To nie znaczy, że jemy mniej: coraz większa część posiłków to jedzenie na mieście, w pracy i z dostawą, których budżety domowe nie obejmują w ilościach, tylko w wydatkach. Gdy jeden nagłówek mówi "jemy mniej", a inny "jemy więcej mięsa", oba mogą mieć rację.

Co się zmienia w sposobie jedzenia

• Jedzenie poza domem i dostawy. Aplikacje z dostawą jedzenia i rosnące dochody sprawiły, że posiłek z restauracji stał się zwykłą częścią tygodnia w dużych miastach.
• Gotowe i półgotowe produkty wróciły po latach mody na gotowanie od zera, tym razem jako zestawy do szybkiego przygotowania i dania gotowe w lepszej jakości.
• Diety roślinne są zauważalne, zwłaszcza wśród młodych kobiet w dużych miastach, ale w skali kraju nie zmieniają ogólnego obrazu: spożycie mięsa rośnie.
• Ceny. W latach wysokiej inflacji (2022-2023) część gospodarstw przechodziła na tańsze produkty i marki własne sieci handlowych.

Jak czytać badania o jedzeniu

1. Sprawdź, czy chodzi o bilans spożycia, budżety domowe, czy deklaracje z ankiety. To trzy różne rzeczy.
2. Deklaracje o "zdrowym jedzeniu" są zawyżone, podobnie jak przy innych zachowaniach społecznie pożądanych.
3. Dane za jeden rok mogą się wahać (np. przez ceny albo choroby zwierząt). Trend widać dopiero w kilku latach.

Zobacz też: zdrowie i styl życia i strach przed epidemią a zakupy i jedzenie.

Źródła

• GUS, dane o spożyciu artykułów konsumpcyjnych na mieszkańca za 2025 rok (omówienia w mediach).
• GUS, "Budżety gospodarstw domowych", spożycie w ilościach na osobę.