Spis tematów / Rynki i konsumpcja

Konsumpcja alkoholu w deklaracjach: wódka, piwo, wino

Opublikowano 29 października 2026

Na początku lat 2000. sondaże o alkoholu zaczynały się zwykle od wódki. Dziś pierwsze miejsce od dawna zajmuje piwo, a ogólne spożycie od kilku lat spada. Przy tym temacie szczególnie widać, jak bardzo deklaracje rozmijają się z danymi o sprzedaży.

Ile pijemy

Oficjalne szacunki spożycia przygotowuje Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) na podstawie danych o produkcji, imporcie i sprzedaży. Wynik podaje się w litrach czystego alkoholu (100%) na mieszkańca:

Wynik za 2024 rok był najniższy od 2005 roku, a w 2025 roku spożycie spadło o kolejne pół litra. W strukturze od lat prowadzi piwo, na drugim miejscu jest wódka i inne napoje spirytusowe, na trzecim wino.

Uwaga na przeliczenia

Litry czystego alkoholu dla piwa i wina wylicza się przy założeniu stałej mocy napoju, np. 5,5% dla piwa i 12% dla wina. Jeśli rośnie sprzedaż piw bezalkoholowych i słabszych, a statystyka liczy je jak zwykłe piwo, rzeczywisty spadek spożycia może być większy, niż pokazują dane. Odwrotnie przy modzie na mocniejsze piwa rzemieślnicze. To dobry przykład, że nawet "twarde" dane opierają się na założeniach.

Deklaracje a sprzedaż

W sondażach zsumowane deklaracje picia dają zwykle dużo mniej alkoholu, niż wynika ze sprzedaży. To zjawisko znane w badaniach na całym świecie. Powody:

• Zaniżanie: picie alkoholu, zwłaszcza dużych ilości, jest społecznie źle widziane, więc ludzie podają mniejsze ilości.
• Kto nie odpowiada: osoby pijące najwięcej częściej odmawiają udziału w badaniu albo są trudno dostępne.
• Pamięć: trudno policzyć, ile się wypiło w ostatnim miesiącu. Pytanie o "zwykły tydzień" daje inne wyniki niż pytanie o ostatnie 7 dni.

Dlatego sondaże lepiej nadają się do badania wzorców (kto pije, jak często, jakie napoje, w jakich sytuacjach) niż do szacowania łącznego spożycia. Wywiady przez internet dają zwykle wyższe deklaracje niż wywiady z ankieterem, co opisujemy w tekście o technikach wywiadu.

Kto pije

Badania od dwóch dekad pokazują podobne zależności: mężczyźni piją częściej i więcej niż kobiety, wódka jest popularniejsza wśród starszych mężczyzn i w mniejszych miejscowościach, a młodzi częściej wybierają piwo i drinki. W ostatnich latach w wielu krajach, także w Polsce, rośnie grupa młodych dorosłych, którzy piją rzadko albo wcale. Część badaczy łączy to ze zmianą stylu życia i większą dbałością o zdrowie, część z mniejszą liczbą spotkań towarzyskich po pandemii.

Źródła

• Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, dane o spożyciu napojów alkoholowych w przeliczeniu na mieszkańca (kcpu.gov.pl).
• GUS, "Rocznik Statystyczny", dane o spożyciu napojów alkoholowych.